Gijs Assmann | Marlies Appel | David Bade | Merina Beekman | Simon Benson | Dineke Blom | Marcel van Eeden | Otto Egberts | Helen Frik | Rosemin Hendriks | Tjibbe Hooghiemstra | Nour-Eddine Jarram | Natasja Kensmil | Juul Kraijer | Ronald Noorman | Erik Odijk | Roland Sohier | Elly Strik | Dieuwke Spaans | Juliette Tulkens | Piet Tuytel | Hans de Wit

Arno Kramer

over tekenen   1|2|3|4   Iedere tekening heeft ook zijn ontstaansgeschiedenis in zich. Veel mee dan in welke andere kunstdiscipline is in een tekening in de regel een ontwikkeling te zien. Dikwijls kunnen we zelfs stap voor stap ervaren en terugzien, hoe een werk tot stand kwam. De tekening is het medium dat de kunst als het ware het meest onttovert. Die onttovering betekent vooral zichtbaar maken dat er niet achter alles een mysterie schuilt, een mysterie als een godheid, de raadselachtigheid van de natuur, het magisch denken of een nog nooit gedefinieerd complot van de dingen. Alles vloeit voort uit de gedragingen van de mens. Daar kun je vrij zakelijk naar kijken, zoals naar de sterren en naar alles wat ons zoal omringt, maar we kunnen ons ook over dat alles verbazen. Bijvoorbeeld over de schoonheid van een tekening, die schoonheid is niet hetzelfde als de tekening zelf. Schoonheid is geen feit, maar meer een ervaring, een beleving. De genuanceerde indruk die veel hedendaagse tekenkunst maakt, kan alleen door onze verbeeldingskracht worden bewerkstelligd. Die verbeeldingskracht is het enige fenomeen in ons bestaan dat een brug slaat tussen de eenmalige, persoonlijke ervaring en de algemene, in elk individu aanwezige gemeenschappelijke ervaring. In onze cultuur zorgt de verbeeldingskracht voor een evenwicht op de grenspunten van mythos en ethos. De tekening heeft in de loop van vele eeuwen een boeiende evolutie doorgemaakt. Het getekende beeld was er al eerder dan de taal en het is in betekenis op geheel verschillende wijze deel blijven uitmaken van het leven. Van beeldcommunicatieve mogelijkheid, als voorloper van die taal, is de tekening nu een autonome kunstuiting geworden. Het heeft overigens lang geduurd voordat de tekening die betekenis kreeg. Nu is het vooral de beeldende kunstenaar die de tekening in haar meest pure vorm betekenis geeft. Die kunstenaar is ook het middel waardoor de tekening bestaat en waardoor de tekening voortdurend leeft en in ontwikkeling blijft. Elke lijn, elk vlak, kortom elke tekening bevat altijd primaire informatie. Veelal zijn er in een tekening geen correcties mogelijk. Als er al wordt gecorrigeerd worden deze correcties dikwijls weer deel van de schoonheid van het werk. De tekening is alles of niets. Tekenen is voor mij het verkennen van de achterkant van de ziel, de geest en het hart. Het maken van een tekening balanceert altijd op de rand van een bekentenis. Meestal is een tekening een bekentenis. >