Gijs Assmann | Marlies Appel | David Bade | Merina Beekman | Simon Benson | Dineke Blom | Marcel van Eeden | Otto Egberts | Helen Frik | Rosemin Hendriks | Tjibbe Hooghiemstra | Nour-Eddine Jarram | Natasja Kensmil | Juul Kraijer | Ronald Noorman | Erik Odijk | Roland Sohier | Elly Strik | Dieuwke Spaans | Juliette Tulkens | Piet Tuytel | Hans de Wit

Arno Kramer

Introductie  1|2|3|4   In 1990 werd ik gevraagd om voor de Stichting Archipel in Apeldoorn een persoonlijke keuze van tekeningen te tonen onder de titel Signatura. Deze presentatie vormde het begin van een reeks die ik op diverse plekken en in verschillende hoedanigheden door de jaren heen heb samengesteld. In 1995 was er XL Tekeningen van formaat bij Artis in Den Bosch, in 1999 Sense of Drawing en in 2002 Inside Drawing bij Nouvelles Images in Den Haag. Een tweede versie van Sense of Drawing werd in 2002 bij Galerie Gist in Brummen getoond.

Dat er relatief weinig specifieke tekeningententoonstelling te zien zijn geweest, heeft vermoedelijk te maken met het feit dat men zich niet wilde vastleggen op de tekening als uitzonderlijke, zelfstandige discipline. Veel kunstenaars maakten wel werken op papier die je tekeningen zou kunnen noemen, maar dikwijls lag dan de nadruk in hun oeuvre toch op schilder- of beeldhouwkunst.

Vermoedelijk is het kunstonderwijs voor een deel ook debet geweest aan de verminderde belangstelling voor het meer autonoom ontwikkelen van de tekening als kunstuiting. In de jaren zestig, zeventig en tachtig werd er zeker aan de traditionele manieren van tekenen steeds minder aandacht besteed. Pas sinds een jaar of tien lijkt alom het belang van de tekening weer te worden erkend; hoewel er op geen enkele academie in Nederland een specialistische tekenafdeling is gevestigd. De discipline is vrijwel altijd gekoppeld aan de afdeling Schilderen. De AKI Akademie voor Beeldende Kunst en Vormgeving in Enschede start in 2006 zeer vermoedelijk een speciale tekenafdeling. Naast de noodzaak van tekenen als notitiemogelijkheid is tekenen van belang voor het beter leren zien van de werkelijkheid. Hierdoor zijn kunstenaars ook steeds meer de tekening als een autonome kunstdiscipline gaan zien en vormen tekeningen nu soms belangrijke bijdragen aan exposities.

In feite zijn er de laatste tien jaar pas kunstenaars naar voren gekomen die tekenen tot de belangrijkste discipline in hun oeuvre hebben gemaakt. Zij zijn echte specialisten die zich hoofdzakelijk met tekenen bezighouden en daardoor tot fascinerende nieuwe ontwikkelingen komen in een van de oudste kunstdisciplines. Er is een zekere invloed en stimulering van hen uitgegaan en het lijkt erop dat daardoor veel kunstenaars die voornamelijk in andere disciplines werken, ook hun schetsen op papier ineens hoger in het vaandel hebben of dat men de commerciŽlere rol van de tekening ziet. Een werk op papier van een bekendere kunstenaar is vaak nog wel te betalen. >